މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ދަށަށްދާނެ ކަމަށް އދ. އިން ލަފާކޮށްފި!

މުހައްމަދު ރިފާއު2026 މޭ 20

އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރަމުންދާތީ، މިއަހަރު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ކުރިއަރާނެ ކަމަށް ކުރިން ލަފާކުރި މިންވަރު އދ. (UN) އިން ދަށްކޮށްފިއެވެ.

އދ. ގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އިކޮނޮމިކް އެންޑް ސޯޝަލް އެފެއާޒް އިން އިއްޔެ ނެރުނު އެންމެ ފަހުގެ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، ދުނިޔޭގެ ޖުމްލަ އުފެއްދުންތެރިކަން ނުވަތަ ގްލޯބަލް ޖީޑީޕީ ކުރިއަރާނެ ކަމަށް މިހާރު ލަފާކުރަނީ:

• 2026 ވަނަ އަހަރު: %2.5 (ކުރިން ލަފާކުރީ %2.7)
• 2027 ވަނަ އަހަރު: %2.8 (ކުރިން ލަފާކުރީ %2.9)

އދ. ގެ އިގްތިސާދީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ބަދަލު ގެންނަން ޖެހުނީ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމުގެ ސަބަބުން ހަކަތައިގެ (ތެލާއި ގޭހުގެ) އަގުތައް އުފުލި، ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރުތަކަށް އައި ލޮޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.

ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ލިބުނު ކުއްލި ސިހުން

އދ. ގެ އިގްތިސާދީ އެނަލިސިސް ޑިވިޜަންގެ ޑިރެކްޓަރު ޝަންތަނޫ މުކަރްޖީ ވިދާޅުވީ، ފެބްރުއަރީ 28 ގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ހަނގުރާމަ ފެށުމާއެކު ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ލިބުނު ކުއްލި ސިހުން، މިހާރު މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައި ޗެއިނަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާ ބޮޑު ހުރަހަކަށް ބަދަލުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

މިހާރުގެ އަންދާޒާތައް ހަދާފައިވަނީ މިއަހަރުގެ ފަހު ބައިގައި ތެލުގެ އަގުތައް މައިތިރިވާން ފަށާނެ ކަމަށާއި، ގައުމުތަކުން އެގައުމުތަކުގެ ތެޔޮ ރިޒާވް ބޭނުންކޮށްގެން މި މައްސަލައަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހައްލެއް ހޯދާނެ ކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ.

އެންމެ ގޯސް ހާލަތު: ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެއްޖެ ނަމަ، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން %2.1 އަށް ދަށްވެދާނެއެވެ. މިއީ ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމާއި 2007-2009 ގެ މާލީ ކްރައިސިސްއަށް ފަހު މި ގަރުނުގައި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު މިހާ ބޮޑަށް ދަށަށްދާނެ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.

އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ކުރާނެ އަސަރު

މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެނީ ކުރިއަރަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށެވެ. އެގައުމުތަކުގެ ކުރިއެރުން، ކޮވިޑްގެ ކުރީގެ އެވްރެޖަށްވުރެ 1.3 ޕަސެންޓް পޮއިންޓް ދަށްވާނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން ކެރީބިއަން ސަރަހައްދު، ހުޅަނގު އެފްރިކާ، ސެންޓްރަލް އެފްރިކާ، އިރުދެކުނު ޔޫރަޕް އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ (UK) އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ވެސް 0.4 އާއި 0.5 ޕަސެންޓް ޕޮއިންޓާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ވަނީ ދަށްކޮށްފައެވެ.

ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ހުއްޓުން

އޭޕްރީލް 8 ގައި އެމެރިކާއާއި އީރާނުން ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައިވީ ނަމަވެސް، އީރާނުން ހަމަލާދީފާނެ ކަމުގެ ބިރަށްޓަކައި ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުން އޮތީ ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފައެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭސް ސަޕްލައިކުރާ މައި މަގެވެ.

• ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން: ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ގާތްގަނޑަކަށް 130 ކޮމާޝަލް އުޅަނދު މި ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކުރެއެވެ.
• މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު: ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރު ދިރާސާކުރާ "ވިންޑްވާޑް" ކުންފުނިން ބުނިގޮތުގައި ހުރަސްކުރީ އެންމެ 10 އުޅަނދެވެ.

އދ. ގެ އިތުރުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާއިން ވެސް ވަނީ މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން %3.3 އިން %3.1 އަށް ދަށްވާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައެވެ.